Gospodarka odpadami
Gospodarka odpadami — definicja i obowiązki
Gospodarka odpadami obejmuje zarówno wytwarzanie odpadów, jak i wszystkie działania zmierzające do ich zagospodarowania — zbieranie, transport, przetwarzanie, nadzór i unieszkodliwianie.
To szersze pojęcie niż samo „gospodarowanie odpadami”.
Zgodnie z ustawą o odpadach:
● Gospodarka odpadami = wytwarzanie odpadów + gospodarowanie odpadami
● Gospodarowanie odpadami = zbieranie, transport, przetwarzanie, nadzór, unieszkodliwianie oraz pośrednictwo w obrocie odpadami
Kluczowe etapy i działania w gospodarce odpadami
Procesy, które składają się na gospodarkę odpadami:
1. Wytwarzanie odpadów
2. Segregacja / selektywne zbieranie
3. Zbieranie i transport
4. Przetwarzanie i odzysk (recykling)
5. Unieszkodliwianie
6. Nadzór, dokumentacja, obrót
Definicje podstawowe (według ustawy o odpadach)
● Odpady — każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub musi się pozbyć.
● Gospodarowanie odpadami — zbieranie, transport, przetwarzanie, nadzór nad tymi działaniami, unieszkodliwianie, obrót odpadami (jako sprzedawca lub pośrednik).
● Gospodarka odpadami — pojęcie obejmujące wytwarzanie i gospodarowanie odpadami (tj. wszystkie działania od produkcji po finalne ich zagospodarowanie).
● Zbieranie odpadów — gromadzenie odpadów przed transportem, sortowanie wstępne, tymczasowe magazynowanie.
● Przetwarzanie odpadów — procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowania poprzedzające te działania.
● Odzysk i recykling — odzysk to każdy proces, którego celem jest ponowne wykorzystanie odpadów; recykling to szczególna forma odzysku, w której odpady stają się materiałem lub produktem.
Wartości i cele gospodarki odpadami
● Ochrona środowiska i zdrowia ludzi — ograniczenie negatywnego wpływu nieprawidłowego postępowania z odpadami.
● Zrównoważony rozwój — wspieranie gospodarki o obiegu zamkniętym, w której surowce są wielokrotnie wykorzystywane.
● Oszczędność zasobów — mniejsze wydobycie surowców naturalnych dzięki recyklingowi.
● Redukcja kosztów — selektywna zbiórka i recykling często są bardziej ekonomiczne niż składowanie.
● Porządek i kontrola — systemowe podejście do odpadów zmniejsza ryzyko nielegalnych wysypisk, zanieczyszczeń, kar.